İPEK
İpek doğal dokuma maddelerinin yanında özel bir yer tutar. Doğal ipek , özel olarak yetiştirilen ipek böceğinden hazır iplik olarak elde edilir. Doğal ipeğin beşiği Çin ‘ dir. M.Ö. 3000 dolaylarında Çin ’ de ipek böceği yetiştirildiğinden bahsedilmektedir. Türkiye ’ de ipek böcekçiliğini geliştirilmesi 1840 tarihlerine rastlar.
UYGULANAN TERBİYE İŞLEMLERİ
1) Ham İpek : Çıkrıktan çıkarılan ham ipek liflerin yapında bununa yapıştırıcı maddelerin etkisiyle sert ve mattır. Öte yandan ipek ipliklerinin ve kumaşlarının en önemli özelliği parlaklık ve yumuşaklıktır. Ham ipeğe bu özelikleri verebilmek için pişirilmesi gerekir.
2) Pişirilmiş İpek : İpeğin yapısında bulunan yapıştırıcı madde , ipeği sabunlu suda kaynatarak liflerden arındırılır. Bu işlem genellikle dokunmuş ipeklere uygulanır. Pişirilmiş ipek beyaz ve yumuşaktır boya tutma özelliği ise iyidir. Ham ipek pişirildikten sonra ağırlığının dörtte birini kaybeder.
3) Ağırlaştırılmış İpek : Ağırlığının dörtte birini kaybeden ipeğe , kullanım amacına göre , bu ağırlık metal tuzları emdirilerek yeniden kazandırılır. Bu işleme ipeğin ağırlaştırılması denir. Ancak metal tuzlarıyla çok fazla ağırlaştırma yapılırsa ipek kırılgan bir hale gelir. Bu nedenle günümüzde ağırlaştırma işlemi için yapay reçineler kullanılır.
ÖZELİKLERİ
Nem çekme özelliği : Pişirilmiş ipek ağırlığının % 25 i kadar nem çeker ve bu ıslaklık yine de hissedilmez.
Buruşma özelliği : Pişirilmiş ipek çok esnektir ve buruşmaz. Fazla ağırlaştırılmış ipek ise çok buruşur.
Ter hassaslığı : Bu lif tere karşı çok hassastır. Bu nedenle elbiseler ya çok bol kesilmelidir ya da ter emici yüzeyler eklenmelidir.
Işık hassalığı : Işığa karşı çok hassastır , kırılır ve rengi atabilir.
Sürtünme ve aşınma sağlamlığı : İpek çok kaygan olduğundan lifler sürtünme ve aşınmaya karşı çok dayanıklıdır.
Isı tutma özelliği : Düz bir protein lifi olan ipek iyi bir yalıtıcıdır , kışın sıcak , yazın serin tutar.
TEKSTİL YÜZEYLERİNİN BAKIM ÖZELLİKLERİ
Yıkama ısısı : En fazla 30 C ye kadardır. Ev tekstilleri sık sık temizlenmelidir. Dokumada bir kayma oluşmaması için elle yıkama şarttır. Alkalilere karşı çok hassastır.
Kurutma : Kurutma makinelerinde kurutulmamalıdır. Bez üzerine serilerek ütülenmeye uygun nemliliğe kavuşana kadar kurutulmalıdır.
Ütüleme : Pişirilmiş nemli ipek 160oC de ham ipek ise 130o C de ütülenmelidir. Nemlendirmek için su püskürtülmemelidir.