PAMUK TARİHÇE                   Pamuk keten ve yün ile birlikte tekstilde kullanılan en eski elyaftır. Anavatanı Hindistan ‘ dır. M.Ö. 300 yılına ait olduğu bilinen hind mezarlarında pamuklu materyal örneklerine rastlanmıştır. MS: Hindistan ‘ dan Japonya ve Çin ‘ e geçmiş daha sonra Marco Polo tarafından Avrupa ‘ ya getirilmiştir.   Pamuk bitkisi Antartika dışında dünyanın her yerinde yetişir. Ancak bitki daha çok  sıcak ve nemli iklimi sever. Dünyada en fazla pamuk üreten 10 ülke : ABD , BDT , Çin , Hindistan , Meksika , Pakistan , Brezilya , Türkiye , Mısır ve Sudan ’ dır. PAMUK ÜRETİMİ Pamuk bir yıllık bir bitkidir.İlkbaharda ekilen tohumdan boyu en fazla 1 metreye varan bir bitki elde edilir. 80-100 gün sonra en yüksek boyuna ulaştığında açık pembeden kırmızıya giden renklerde çiçek açar.   Pamuk liflerinin hasadı Ağustos ve Ekim aylarında yapılır. Tarladan elle veya makinelerle toplanan pamuğa , kütlü pamuk denir. Toplanan pamuklar koza kabukları ve tohumlarından ayırmak üzere çırçır makinelerine yollanır. Çırçıllanmış pamuklar balyalar hainde getirilerek iplik fabrikalarına yollanır. Geriye kalan tohumların üzerindeki linterler ayrılarak , yapay ipek yapımında kullanılır. Pamuk         tohumları yağ bakımından çok zengindir. Pamuk yağı üretilerek yağı alınmış tohumlar , hayvan yağı olarak tüketilir. Pamuk Lifinin Fiziksel Özellikleri Pamuk elyafı kısa bir liftir. Havdan da kolaylıkla nem adsorplar.  Ticarette izin verilen nem miktarı % 8,5 ‘ tir.           Lifin uzama miktarı ortalama % 7-8 dir. Elastik özellikleri yoktur. % 2 lik uzamadan sonra elastik geri dönme % 74 ; % 5 lik uzamadan sonra ise % 45 dir.           Bütün selülozik materyalde görülen ıslanığında boyca ve ence kısalma pamuklu materyalde de gözlenir. Kısalma , elyafta meydana gelen şişmeden dolayıdır.           Islandığında dayanıklılığında artma gözlenir. Dayanıklılık artması % 30 civarındadır. Islatıldığında ağırlığının % 70 i kadar su çeker.           Doğal bir matlığa sahiptir merserizasyon işlemiyle kolayca parlatılabilir. Selülozik bir lif olduğundan çok çabuk buruşur.           Sürtünme sağlamlığı fazla olduğu için uzun süre kullanılabilir.           Sıcak tutma özelliği çok azdır , çünkü ısıyı çevreye çok iyi aktarır. Küf mantarlarından çok çabuk etkilenir. BAKIM ÖZELLİKLERİ                     95^OC ye kadar yıkanabilir , ancak boyanmış baskılı ya da terbiye edilmiş kumaşlar daha düşük sıcaklıklarda yıkanır.           Nemli durumda 220^OC ye kadar ütülebilir. Liflerin şişmesinden dolayı ütüleme gerektirir. Sentetik kumaşlarda daha düşük ütü ısısı uygulanır. PAMUK LİFİNİN KİMYASAL ÖZELLİKLERİ Ham pamuğun kimyasal bileşimde , selüloz yanında yağ ve vakslar , hemiselüloz , pektin ve protein gibi maddeler bulunur. Pamuklu materyale yapılacak ön terbiye işlemleriyle selüloz yüzdesi 99 ‘ a ulaşır.           Derişik ve kuvvetli asitlerle sıcakta ve soğukta bozunur.  Seyreltik bazlar pamuğa çok az etki eder. Nontermoplastik yapıdaki pamuk 150^oC nin üstündeki sıcaklıklarda bozunmaya başlar. Yakıldığında siyah , parmak arasında ezilebilen bir kül bırakır ve yanmış kağıt kokusu verir. Doğrudan güneş ışığı sıcak ve çok nemli havda pamuklu materyale etkiyerek dayanıklılığını azaltır. PAMUKTA TERBİYE İŞLEMLERİ           Yakma : Dokuma tezgahından çıkmış pamuklu kumaşların yüzeyinde , ipliklerdeki liflerin serbest uçlarından dolayı ince bir hav vardır. Özellikle baskı yapılacak kumaşlarda düzgün bir yüzey istendiğinden bu havın mutlaka giderilmesi gerekir. Bunun için bu işlem uygulanır. Haşıl Sökme : Pamuk iplikleri dokuma makinesine verilmeden önce atkı ve çözgü iplikleri olmak üzere farklandırılır. Çözgü iplikleri dokuma makinesinin etkilerinden korunmak ve kopmalarını önlemek üzere nişasta ve diğer yumuşatıcı ve yapıştırıcı maddelerle haşıllanır. Dokuma sonrası ,  kumaşa boyama ve baskı yapabilmek amacıyla haşılın giderilmesi gerekir. Kasar : Ham pamuk üzerinde % 0 , 5 oranında bulunan yağ ve vakslar , pamuğun hidrofilliğini azatlığından diğer terbiye işlemlerinde abraşlara sebep olur. Bu nedenle vaksların giderilmesi  gerekir. Bunun için pişirme yapılır. Pişirme sonrası ağartma yapılır. Merserizasyon : Pamuklu materyalin soğuk derişik sodyum hidroksit çözeltisiyle kısa sürede muamele edilmesi işlemidir. Bu işlemle pamuklu materyalin absorban özellikleri artar , nem ve boyayı daha kolay çeker. İşlem , materyalin boyca kısalması önlenerek yani gerilerek yapılırsa , materyal parlaklık kazanır. Boyama ve Baskı : Pamuklu materyalin reklendirilmesi işlemi ya düz boyama veya baskı ile desen uygulamsı şeklinde yapılır. Bunun için direkt , reaktif , azoik ( naftol ) küp , kükürt boyarmaddeleri , baskıda da pigmentler kullanılır